Stop met vragen om meer budget, begin met de juiste vraag

Elke veiligheidscoördinator bij een gemeente kent het patroon. Er is een probleem, ondermijning, jeugdoverlast, georganiseerde criminaliteit, en binnen de kortste keren gaat het gesprek over capaciteit. Meer mensen, meer middelen, een nieuw systeem. Begrijpelijk, maar zelden effectief.

Niet omdat de problemen overdreven zijn. Maar omdat een stap wordt overgeslagen die bepalend is voor alles wat daarna volgt.

Het gesprek begint in veel gemeenten bij capaciteit. Hoeveel fte is nodig? Wat kost het? Welke tool ontbreekt nog? Ondertussen blijft een fundamentelere vraag liggen: wat is hier precies aan de hand, en wat moeten we weten om te kunnen handelen?Zonder scherp geformuleerd probleem blijft alles vaag. "Verbeter de veiligheid" of "pak jeugdcriminaliteit aan" klinkt daadkrachtig, maar geeft geen richting. En zonder richting wordt elke investering een gok.

In de inlichtingenwereld begint het proces niet met middelen, maar met een vraag. Eerst wordt vastgesteld welke informatie nodig is om een beslissing te kunnen nemen. Pas daarna volgt de rest.

Dat dwingt tot scherpte. Wat speelt er concreet, waar gebeurt het en met welk doel wil je ingrijpen? Vanuit die vragen wordt gericht informatie verzameld. Niet alles wat beschikbaar is, maar alleen wat relevant is. Gemeenten beschikken vaak al over die informatie, alleen ligt die verspreid over systemen en afdelingen.

De volgende stap is het samenbrengen van die informatie tot inzicht. Daar gaat het vaak mis. Analyse vraagt om structuur en discipline: patronen herkennen, aannames toetsen en ook durven constateren wat je niet weet.

Het eindpunt is geen rapport, maar een keuze. Als de analyse niet leidt tot beter onderbouwde besluiten, heeft het weinig waarde gehad.

Gemeenten die eerst de vraag scherpstellen, daarna gericht informatie verzamelen en pas vervolgens analyseren, zien hun perspectief verschuiven. De discussie gaat minder over wat er ontbreekt en meer over wat er al is en beter benut kan worden.Zonder heldere vraag wordt breed geïnvesteerd. Initiatieven stapelen zich op, informatie blijft ongebruikt en resultaten zijn moeilijk meetbaar. Niet door gebrek aan inzet, maar door gebrek aan richting.Een werkwijze die begint bij een scherpe vraag en eindigt bij een onderbouwd besluit, dwingt tot keuzes. En juist daardoor worden bestaande middelen effectiever ingezet.

De veiligheidsvraagstukken waar gemeenten vandaag mee te maken hebben, laten zich niet oplossen met de methodes van gisteren. Ondermijning, radicalisering en hybride dreigingen vragen om precisie en analytische discipline. Niet als abstract ideaal, maar als dagelijkse praktijk.

De werkwijze die daarbij hoort is niet nieuw. Ze wordt al decennia toegepast in de inlichtingenwereld: beginnen bij een scherpe vraag, gericht informatie verzamelen en analyseren, en sturen op besluitvorming in plaats van activiteit.

De National Intelligence Academy (NIA) traint professionals in de publieke sector in precies die manier van werken. Van basiscursussen tot verdiepende analysetrainingen en programma's voor leidinggevenden die hun organisatie anders willen aansturen. De NIA is het opleidingsinstituut van Proximities en biedt cursussen, trainingen en workshops voor operationele en leidinggevende professionals in de publieke en private sector. Voor meer informatie, neem contact op met info@proximities.com.